Subtotal $0.00
Köpeğinizde topallama veya halsizlik fark ettiyseniz, durumunu takibe almalısınız. Özellikle kene ısırığı sonrası değişimler çok önemlidir. Köpeklerde lyme hastalığı, geç belirti veren sinsi bir enfeksiyondur. Yine de erken adım atarsanız, çoğu köpek iyi toparlar.
Lyme hastalığı, köpeklerde kene ısırığı ile bulaşır. Sebep genellikle Borrelia burgdorferi adlı bakteridir.
Erken fark edilirse antibiyotik tedavisi ile kontrol edilebilir. Geç kalınırsa eklemler, böbrekler ve kalp etkilenebilir.
Köpeğinizde Lyme hastalığından şüpheleniyorsanız, Ümraniye Veteriner Kliniği Petopia ekibimiz kan testleri ve ayrıntılı muayene ile süreci hızlıca netleştirir. Randevu veya bilgi için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
İçindekiler
Köpeklerde Lyme Hastalığı Nedir?
Köpeklerde lyme hastalığı, kene hastalıkları arasında en çok bilinen, zoonotik(İNSANA BULAŞABİLEN) özellik taşıyan bir bakteriyel enfeksiyon hastalığıdır. En sık taşıyıcı, Ixodes türü keneler olarak bilinir. Her kene Lyme taşımaz, fakat riski ayırt edemezsiniz. Bu yüzden her kene teması ciddiye alınmalıdır.
Lyme bazı köpeklerde hafif seyreder, bazılarında ağırlaşır. Özellikle eklem iltihabı ve topallama ile gündeme gelir. Daha nadiren böbrek tutulumu ve sistemik etkiler görülebilir.
Lyme hastalığının kuluçka süresi (inkübasyon süresi) genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasındadır.
Lyme hastalığına ne sebep olur?
Tek temel sebep, enfekte kene ısırığıdır. Köpekten köpeğe temasla bulaşması beklenmez. Mama kabı, oyuncak veya tükürükle yayılmaz. Risk, kenenin taşıdığı bakteriyle doğrudan ilişkilidir.
Borrelia burgdorferi bakterisi nedir?
Borrelia burgdorferi, Lyme’a yol açan bakteridir. Vücuda girince bağışıklık sistemini zorlayabilir. Bu yüzden belirtiler bazen geç ortaya çıkar. Klinik bulgular köpekten köpeğe değişebilir.
Hangi keneler Lyme taşır?
Lyme hastalığıyla en çok Ixodes keneleri ilişkilidir. Bu kene grubu, nemli ve yeşil bölgelerde sık görülür. Kene “enfekte mi?” sorusu aklınıza gelebilir. Fakat bu durum gözle anlaşılamaz. Bu nedenle koruyucu yaklaşım her zaman daha güvenlidir.
Köpeklerde Lyme Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Köpeklerde lyme hastalığı belirtileri, çoğu zaman yavaş gelişir. Bu durum hastalığın fark edilmesini zorlaştırır. Belirtiler kene ısırığından haftalar hatta aylar sonra ortaya çıkabilir. Bu yüzden geçmiş kene teması her zaman hatırlanmalıdır.
Bazı köpeklerde belirtiler hafif seyreder. Bazılarında ise daha ciddi tablolar gelişebilir. Bu fark, bağışıklık sistemi ve hastalığın yayılımıyla ilgilidir.
Erken Dönem Belirtiler
Erken dönemde belirtiler genellikle belirsizdir. Köpek sahipleri bu süreci çoğu zaman “geçici bir halsizlik” sanır.
Oysa bu evre, erken teşhis için çok değerlidir. Erken dönemde sık görülen belirtiler şunlardır:
- Halsizlik ve isteksizlik
- İştah azalması
- Hafif ateş
- Oyun isteğinde belirgin düşüş
- Dokunmaya karşı hassasiyet
Bu belirtiler kısa sürede kaybolabilir. Ancak bu durum hastalığın bittiğini göstermez. Bakteri vücutta sessizce ilerlemeye devam edebilir.
İleri Dönem Belirtiler
Lyme hastalığı ilerledikçe belirtiler daha net hale gelir. Bu evrede genellikle eklemler etkilenir. Topallama, en sık fark edilen bulgudur. İleri dönemde görülebilecek belirtiler:
- Topallama veya yürümede zorlanma
- Eklemlerde şişlik ve ağrı
- Ani hareketlerden kaçınma
- Sürekli yatma isteği
- Kilo kaybı
Kene sonrası köpekte halsizlik ve topallama, köpeklerde lyme belirtileri arasında öne çıkar. Topallama bazen bir bacakta başlar. Zamanla diğer bacağa geçebilir. Bu durum lyme hastalığı için tipik kabul edilir.
Hangi Belirtiler Acildir?
Bazı belirtiler, hastalığın daha ciddi seyrettiğini gösterir. Bu durumda vakit kaybetmeden veteriner değerlendirmesi gerekir.
Aşağıdaki belirtiler acil kabul edilmelidir:
- Şiddetli ve ani topallama
- Yüksek ve düşmeyen ateş
- Ayağa kalkmakta zorlanma
- Aşırı su içme ve sık idrara çıkma
- Kusma ve belirgin halsizlik
Bu belirtiler böbrek tutulumu veya sistemik yayılım gösterebilir. Erken müdahale, kalıcı hasar riskini ciddi şekilde azaltır.
Köpeklerde Lyme Hastalığı Belirtileri Tablosu
|
Belirti
|
Hangi Aşamada Sık Görülür
|
Ne Anlama Gelebilir?
|
Ne Yapmalıyım?
|
|---|---|---|---|
|
Halsizlik, isteksizlik
|
Erken dönem
|
Enfeksiyonun ilk belirtileri olabilir.
|
1–2 gün içinde geçmezse veterinerle görüşün.
|
|
Hafif ateş
|
Erken dönem
|
Vücudun enfeksiyona yanıtı olabilir.
|
Ateş devam ederse muayene planlayın.
|
|
Topallama
|
İleri dönem
|
Eklem iltihabı ve ağrı göstergesi.
|
Beklemeden veteriner randevusu alın
|
|
Eklemlerde şişlik, ağrı
|
İleri dönem
|
Lyme’a bağlı eklem tutulumu olabilir.
|
Muayene ve gerekirse röntgen/test yapılmalı.
|
|
Aşırı su içme, çok idrara çıkma
|
İleri / ciddi dönem
|
Böbrek etkilenmesi şüphesini artırır.
|
Bu durum acil değerlendirme gerektirir.
|
|
Ayağa kalkmakta zorlanma
|
Acil
|
İleri eklem ya da genel durum bozukluğu.
|
Acil olarak veteriner kliniğine başvurun.
|
|
Yüksek ve düşmeyen ateş
|
Acil
|
Yaygın enfeksiyon veya komplikasyon göstergesi.
|
Evde beklemeyin, hemen kliniğe gidin.
|
Köpeklerde Lyme Hastalığı Nasıl Bulaşır?
Köpeklerde lyme hastalığı, yalnızca kene ısırığı ile bulaşır. Hastalığın başka bir yayılma yolu yoktur.
Bu noktada yanlış bilinen pek çok bilgi bulunur. Ancak bilimsel olarak bulaşma yolu nettir.
Lyme hastalığı:
- Hava yoluyla geçmez
- Mama veya suyla bulaşmaz
- Köpekten köpeğe temasla yayılmaz
Asıl risk, enfekte kenenin köpeğin derisine tutunmasıyla başlar.
Kene Isırığı Sonrası Süreç
Kene, köpeğin derisine tutunduktan sonra beslenmeye başlar. Bu süreç birkaç saat sürebilir. Bakteri genellikle bu sürede vücuda geçer.
Borrelia burgdorferi bakterisi kana karıştıktan sonra yayılım gösterir. Önce eklemleri, ardından diğer sistemleri etkileyebilir. Bu nedenle kenenin erken fark edilmesi çok önemlidir.
Ne Kadar Sürede Belirti Verir?
Lyme hastalığı hemen belirti vermez. Bu durum hastalığın en sinsi yönlerinden biridir.
Belirtiler genellikle:
- Haftalar sonra
- Bazen aylar içinde
ortaya çıkar.
Bu gecikme, hastalığın gözden kaçmasına neden olabilir. Geçmişte yaşanan kene teması bu yüzden önemlidir.
Köpekten Köpeğe Bulaşır mı?
Hayır, lyme hastalığı köpekten köpeğe bulaşmaz. Aynı ortamda yaşayan köpekler için risk, yalnızca kenedir. Bir köpeğin hasta olması, diğerine doğrudan risk oluşturmaz. Ancak ortamda kene varsa, tüm hayvanlar risk altındadır. Bu nedenle çevresel koruma büyük önem taşır.
Köpeklerde Lyme Hastalığı İnsana Bulaşır mı?
Köpek sahiplerini en çok endişelendiren soru, ‘kene hastalığı insana geçer mi?’ sorusudur. Lyme, teknik olarak zoonotik bir hastalıktır; yani hem insanlarda hem de hayvanlarda görülebilir. Ancak köpekten insana doğrudan geçen bir hastalık değildir. Risk, aynı enfekte kenenin hem köpeği hem de insanı ısırmasıyla oluşur.
Lyme Hastalığı Köpekten Doğrudan İnsana Geçer mi?
Hayır, böyle bir geçiş söz konusu değildir. Köpeğin tüyü, salyası veya teması risk oluşturmaz. Günlük yaşamda köpeğinizle birlikte olmanız güvenlidir.
Risk Hangi Durumda Oluşur?
Risk şu durumda ortaya çıkar:
- Köpeğin üzerindeki enfekte kene
- Daha sonra insanı ısırırsa
Yani bulaşma köpekten değil, keneden kaynaklanır. Bu ayrımın net anlaşılması önemlidir.
Köpek Sahibi Olarak Nelere Dikkat Edilmeli?
Köpek sahipleri şu noktalara dikkat etmelidir:
- Kene kontrolünü düzenli yapmak
- Kene fark edildiğinde çıplak elle çıkarmamak
- Çıkarma sonrası elleri yıkamak
- Şüpheli durumlarda veterinere danışmak
Bu basit önlemler, riski büyük ölçüde azaltır. Panik yerine bilinçli hareket etmek en doğru yaklaşımdır.
|
Durum
|
Köpeğe Bulaşır mı?
|
İnsana Bulaşır mı?
|
Açıklama
|
|---|---|---|---|
|
Enfekte kenenin köpeği ısırması
|
Evet
|
Hayır
|
Köpeklerde lyme hastalığının temel bulaş yolu
|
|
Aynı enfekte kenenin insanı da ısırması
|
-
|
Evet
|
İnsan için risk, kene ısırdığı zaman ortaya çıkar.
|
|
Köpekle aynı evde yaşamak
|
Hayır
|
Hayır
|
Köpekten Köpeğe doğrudan bulaşmaz
|
|
Köpeği sevmek, sarılmak
|
Hayır
|
Hayır
|
Köpekten insana doğrudan geçiş beklenmez.
|
|
Mama kabı, su kabı, oyuncak paylaşımı
|
Hayır
|
Hayır
|
Lyme ağız yoluyla bulaşan bir hastalık değildir.
|
|
Havadaki damlacıklar, nefes
|
Hayır
|
Hayır
|
Havadaki damlacıklar, nefes
|
Köpeklerde Lyme Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?
Köpeklerde lyme hastalığı teşhisi, tek bir bulguya bakılarak konulmaz. Çünkü belirtiler başka hastalıklarla karışabilir. Bu nedenle veteriner hekim bütüncül bir değerlendirme yapar. Öncelikle köpeğin klinik durumu incelenir.
Geçmişte kene teması olup olmadığı mutlaka sorgulanır. Belirtilerin süresi ve şiddeti de tanı sürecinde önemlidir.
Kan Tahlili
Lyme şüphesinde yapılan kan tahlili ve özel Lyme testi, köpekte enfeksiyonun varlığını değerlendirmeye yardımcı olur.
Kan testleri:
- Lyme şüphesini destekler
- Ancak tek başına kesin tanı koydurmaz
Özellikle erken dönemde testler negatif çıkabilir. Bu durum hastalığın olmadığı anlamına gelmeyebilir.
ELISA / Western Blot Testleri
ELISA ve Western Blot, serolojik testler olarak Lyme hastalığı teşhisinde çok kullanılır. ELISA testi genellikle tarama amacıyla yapılır. Western Blot testi ise doğrulayıcı olarak kullanılır.
Bu testler:
- Antikor varlığını gösterir
- Enfeksiyonun geçmişte yaşanıp yaşanmadığına dair bilgi verir
Sonuçlar her zaman klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
|
Yöntem
|
Ne Yapılır?
|
Ne Gösterir?
|
Not
|
|---|---|---|---|
|
Klinik muayene
|
Genel durum, eklemler, ateş kontrol edilir.
|
Belirtilerin Lyme ile uyumlu olup olmadığını gösterir.
|
Tanının temelini oluşturur, tek başına test yeterli değildir.
|
|
Kan tahlili (temel)
|
Kan değerleri ölçülür
|
Enflamasyon, organ fonksiyonları hakkında ipucu verir.
|
Böbrek tutulumu gibi komplikasyonlar için önemlidir.
|
|
ELISA testi
|
Kanda Lyme’a karşı antikor aranır
|
Köpek, bakteriyle karşılaşmış mı sorusunu yanıtlar.
|
Pozitif sonuç her zaman aktif enfeksiyon anlamına gelmez.
|
|
Western Blot
|
ELISA’yı doğrulayan ileri testtir
|
Antikor yanıtını daha ayrıntılı gösterir.
|
Tanıyı güçlendirmek için ELISA ile birlikte kullanılır.
|
Klinik Muayene Neden Önemlidir?
Klinik muayene, tanının en kritik parçasıdır. Topallama, eklem hassasiyeti ve genel durum mutlaka değerlendirilir. Bazı köpeklerde testler sınırlı bilgi verir. Bu durumda veteriner hekimin deneyimi belirleyici olur.
Doğru teşhis, doğru tedavinin temelidir.
Köpeklerde Lyme Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Köpeklerde lyme hastalığı tedavisi, genellikle antibiyotiklerle yapılır. Tedavinin amacı bakteriyi baskılamak ve belirtileri kontrol altına almaktır.
Tedavi planı:
- Köpeğin yaşı
- Genel sağlık durumu
- Belirtilerin şiddeti
göz önünde bulundurularak belirlenir.
Antibiyotik Tedavisi
Lyme hastalığında antibiyotik tedavisi temel yaklaşımdır. Tedavi süresi çoğu zaman bir kaç hafta sürer.
Tedaviye başladıktan sonra:
- Ağrı ve topallama genellikle azalır
- Köpeğin hareket isteği artar
Ancak tedavi erken kesilmemelidir. Aksi halde belirtiler tekrar ortaya çıkabilir.
Tedavi Süresi Ne Kadar?
Tedavi süresi köpeğe göre değişebilir. Çoğu vakada birkaç haftalık tedavi yeterli olur. Bazı köpeklerde daha uzun takip gerekebilir. Özellikle böbrek tutulumu varsa süreç uzayabilir. Bu nedenle kontroller ihmal edilmemelidir.
Tedavi Sonrası İyileşme Süreci
Tedavi sonrası çoğu köpek normal yaşamına döner. Topallama ve ağrı büyük ölçüde geriler.
Ancak iyileşme süreci:
- Köpeğin bağışıklık durumuna
- Hastalığın ne kadar erken yakalandığına
bağlıdır. Veteriner kontrolleri bu dönemde önem taşır.
Lyme Hastalığı Tekrarlar mı?
Bazı köpeklerde lyme hastalığı tekrar edebilir. Bu durum genellikle yeni bir kene temasıyla ilişkilidir. İlk enfeksiyon bağışıklık sağlamaz. Bu nedenle koruyucu önlemler tedaviden sonra da sürdürülmelidir.
Türkiye’de Köpeklerde Lyme Hastalığı Riski
Lyme hastalığının etkeni olan Borrelia burgdorferi bakterisinin ve vektör kene türlerinin, Türkiye’nin özellikle Marmara, Ege ve Karadeniz gibi bazı kıyı bölgelerinde görülebildiği bildirilmiştir. Farklı illerde yapılan serolojik çalışmalar, köpeklerde Lyme hastalığına maruziyetin bölgeden bölgeye değiştiğini, bazı bölgelerde riskin daha yüksek, bazı bölgelerde ise iklim koşulları nedeniyle daha düşük olduğunu göstermektedir.
Bu tablo, köpeğiniz için Lyme aşısı ve düzenli parazit koruma programının, yaşadığınız veya sık seyahat ettiğiniz bölgenin kene yoğunluğuna göre, bir veteriner hekim tarafından bireysel olarak planlanması gerektiğini göstermektedir.
Köpeklerde Lyme Aşısı Gerekli mi?
Halk arasında ‘kene aşısı’ olarak da bilinen Lyme aşısı, her köpek için zorunlu olmasa da riskli gruplarda değerlendirilebilir. Ancak bazı köpekler için ciddi bir koruyucu destek sağlar. Aşı kararı, köpeğin yaşam tarzına göre değerlendirilmelidir. Özellikle doğayla sık temas eden köpeklerde risk daha yüksektir. Bu nedenle aşı, koruyucu hekimliğin bir parçası olarak düşünülmelidir.
Aşı Kimler İçin Önerilir?
Lyme aşısı genellikle şu köpekler için önerilir:
- Çimenlik ve ormanlık alanlarda sık dolaşanlar
- Kırsal bölgelerde yaşayanlar
- Av veya spor amaçlı kullanılan köpekler
- Kene yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde bulunanlar
- Şehirlerde yaşayan köpeklerde de risk yüksektir
Bu gruptaki köpeklerde lyme hastalığı riski daha fazladır. Aşı, bu riski azaltmaya yardımcı olabilir.
Aşı %100 Korur mu?
Hayır, lyme aşısı %100 koruma sağlamaz. Bu nokta özellikle vurgulanmalıdır.
Aşı:
- Hastalığın görülme ihtimalini azaltır
- Klinik tabloyu daha hafif geçirmeye yardımcı olur
Ancak tek başına yeterli kabul edilmez. Aşılı köpeklerde de kene teması risk oluşturmaya devam eder.
Aşı + Parazit Koruması İlişkisi
En etkili koruma, aşı ve parazit korumasının birlikte uygulanmasıdır. Aşı bakteriye karşı bağışıklığı destekler. Parazit ürünleri ise kene temasını azaltır.
Bu iki yaklaşım birlikte kullanıldığında:
- Enfeksiyon riski düşer
- Hastalığın şiddeti azalabilir
Koruyucu ürünler veteriner önerisiyle seçilmelidir. Rastgele uygulamalar istenen sonucu vermeyebilir.
Köpeklerde Lyme Hastalığından Korunma Yolları
Köpeklerde lyme hastalığından korunma, tedaviden çok daha önemlidir. Basit önlemlerle risk büyük ölçüde azaltılabilir. Korunma, yalnızca kene sezonuyla sınırlı olmamalıdır. Düzenli ve sürdürülebilir bir yaklaşım gerektirir. Köpeklerde kene korunma programı; kene damlası, antiparaziter tabletler ve koruyucu tasmalar gibi ürünlerle, düzenli kontrol ve çevresel önlemleri bir arada içerir.
Kene Önleyici Uygulamalar
Kene önleyici ürünler korunmanın temelidir. Bunlar genellikle damla, tablet veya tasma şeklinde uygulanır.
Bu ürünler:
- Kenelerin köpeğe tutunmasını zorlaştırır
- Tutunan kenelerin kısa sürede ölmesini sağlar
Ürün seçimi mutlaka veteriner kontrolünde yapılmalıdır.
Doğa Yürüyüşü Sonrası Kontrol
Doğa yürüyüşleri sonrası köpek mutlaka kontrol edilmelidir. Özellikle kulak arkaları, boyun ve patiler dikkatle incelenmelidir.
Kene ne kadar erken fark edilirse:
- Bakterinin bulaşma ihtimali o kadar azalır
- Lyme hastalığı riski düşer
Bu kontrol, basit ama çok etkilidir.
Ev Ortamında Alınabilecek Önlemler
Evde de bazı önlemler almak mümkündür:
- Köpeğin yatak ve battaniyelerini düzenli yıkamak
- Bahçede ot ve çimenleri kısa tutmak
- Kene görülen alanları düzenli temizlemek
Bu önlemler çevresel riski azaltır. Korunma, yalnızca köpekle sınırlı değildir.
|
Uygulama / Önlem
|
Önerilen Sıklık
|
Ne İşe Yarar?
|
|---|---|---|
|
Kene önleyici damla / tablet / tasma
|
Veterinerin önerdiği periyotta (genelde 1–3 ay)
|
Kenenin köpeğe tutunmasını veya yaşamasını engeller.
|
|
Doğa yürüyüşü sonrası kene kontrolü
|
Her geziden sonra
|
Kene erken fark edilirse bulaş riski azalır.
|
|
Yatak, battaniye ve dinlenme alanı temizliği
|
Düzenli (haftalık/aylık)
|
Çevresel kene ve parazit yükünü azaltır.
|
|
Bahçe / yeşil alan bakımı
|
Mevsime göre düzenli
|
Kene yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olur.
|
|
Yıllık genel sağlık kontrolü
|
Yılda en az 1 kez
|
Erken dönem hastalıkların fark edilmesini sağlar.
|
Köpeğimde Lyme Şüphesi Varsa Ne Yapmalıyım?
Kafanda ‘Köpeğim Lyme olabilir mi?’ sorusu varsa veya kene ısırdıysa ve topallama başladıysa, bunu acil veteriner değerlendirmesi gereken bir durum olarak düşünmek en doğrusudur. Yanlış adımlar, süreci zorlaştırabilir. Doğru yaklaşım ise erken teşhis şansını artırır. Bu noktada amaç, hastalığı evde çözmeye çalışmak değildir. Ama doğru zamanda doğru adımı atmaktır.
Evde Yapılmaması Gerekenler
Lyme şüphesinde bazı hatalar sık yapılır. Bu hatalar, tedaviyi geciktirebilir.
Şunları yapmaktan kaçının:
- Veteriner önerisi olmadan ilaç vermek
- İnternetten okunan tedavileri denemek
- Topallamayı “geçer” diyerek görmezden gelmek
- Kene çıkarırken çıplak elle müdahale etmek
Bu yaklaşımlar fayda sağlamaz. Aksine tabloyu ağırlaştırabilir.
Veterinere Ne Zaman Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden veterinere gidilmelidir:
- Kene teması sonrası davranış değişikliği varsa
- Topallama birkaç günden uzun sürdüyse
- Ateş ve halsizlik birlikte görülüyorsa
- İştah belirgin şekilde azaldıysa
Lyme hastalığında “biraz bekleyelim” yaklaşımı risklidir. Erken değerlendirme her zaman avantaj sağlar.
|
Durum
|
Evde Bekleyebilir miyim?
|
Önerilen Adım
|
|---|---|---|
|
Kene ısırığı oldu, şu an belirti yok
|
Kısa süreli gözlem
|
Kene doğru çıkarılıp kayıt alınmalı, belirtiler izlenmeli.
|
|
Hafif halsizlik, hafif iştah azalması
|
Kısa takip yapılabilir
|
24–48 saat içinde düzelmezse randevu alınmalı.
|
|
Topallama başladı
|
Hayır, beklemeyin!
|
En kısa sürede veteriner muayenesi gerekli.
|
|
Yüksek ateş + belirgin halsizlik
|
Beklemeyin!
|
Acil müdahale için kliniğe başvurulmalı.
|
|
Aşırı su içme, sık idrara çıkma, kusma
|
Beklemeyin!
|
Olası böbrek tutulumu için acil değerlendirme şart.
|
Sonuç: Bilgi, En Güçlü Koruyucudur
Köpeklerde lyme hastalığı, erken fark edildiğinde yönetilebilir bir hastalıktır. Önemli olan belirtileri görmezden gelmemektir. Köpeğinizde şüpheli bir durum fark ettiğinizde, gecikmeyin. Veteriner desteği, hem köpeğinizin sağlığı hem de içiniz rahatlığı sağlar.
Köpeklerde Lyme Hastalığı ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Erken teşhis edilen vakalarda ölüm riski düşüktür. Ancak tedavi edilmezse ciddi organ hasarları gelişebilir. Bu nedenle hastalık hafife alınmamalıdır.
Çoğu köpek uygun antibiyotik tedavisiyle toparlar. İyileşme süreci, hastalığın evresine bağlıdır. Düzenli veteriner kontrolleri iyileşmeyi destekler.
Evet, Lyme hastalığı tekrar edebilir. Bu genellikle yeni bir kene ısırığı sonrası görülür. İlk enfeksiyon kalıcı bağışıklık sağlamaz. Yeni bir kene ısırığı sonrası nüksetme olasılığı vardır.
Tedavi edilmezse eklemler, böbrekler ve kalp etkilenebilir. Bu durum kalıcı sağlık sorunlarına yol açabilir. Bazı vakalarda yaşam kalitesi ciddi şekilde düşer.
Bazı eklem ve enfeksiyon hastalıkları Lyme ile karışabilir. Özellikle başka kene kaynaklı hastalıklar benzer belirtiler gösterir. Kesin ayrım veteriner muayenesi ve testlerle yapılır.
